Có rất nhiều môn thể thao được cho là dùng để phát triển chiều cao hoặc có tác dụng để phát triển chiều cao. Những tác dụng của những môn này có thực sự đáng để chúng ta đầu tư thời gian, công sức và tiền bạc? Hay tất cả chỉ là một sự hiểu lầm của cả cộng đồng?
Dành cho người cao hay để phát triển chiều cao?
Làm cách này để có thể phân biệt một môn thể thao dùng để phát triển chiều cao hay là chỉ dành cho người cao? Đơn giản lắm, bạn hãy để ý các tiêu chí chọn người chơi của môn thể thao đó. Bạn sẽ thấy ngay bản chất của vấn đề.
Hãy lấy ví dụ của bóng chuyền và bóng rổ. Hai môn thể thao được đa số mọi người tin rằng có tác dụng tăng chiều cao. Vì những VĐV và cầu thủ của hai môn này đều có chiều cao vượt trội.
Khi một HLV đi tìm những người chơi hạt giống cho đội bóng chuyền và bóng rổ. Họ sẽ tìm đến những trẻ em đã cao sẵn rồi hay là trông lùn tịt một mẩu? Họ sẽ nói gì với những cháu bé có chiều cao thấp muốn gia nhập CLB? Sẽ có 2 tình huống:
Tình huống 1: Khi gặp một cháu bé có chiều cao vượt trội các bạn cùng tuổi. Họ sẽ nói:
“Con của anh chị thật là cao, cháu sẽ có thể trở thành một VĐV bóng chuyền giỏi trong tương lai.”
Tình huống 2: Khi gặp một cháu bé có chiều cao khiêm tốn họ sẽ nói như thế này chăng?
“Này con, tuy con đang thấp hơn các bạn cùng tuổi khá nhiều. Nhưng yên tâm đi, hãy gia nhập CLB bóng rổ của thầy. Khi trưởng thành con sẽ cao 1m90 và trở thành VĐV bóng rổ rất giỏi. Bởi vì bóng rổ là môn thể thao để phát triển chiều cao mà.”
Không! Họ sẽ chẳng nói vậy đâu. Tất cả chúng ta đều biết họ sẽ nói gì trong trường hợp này.
Nhưng nếu có bạn nhỏ nào đến hỏi tôi rằng:
“Thầy ơi, con muốn phát triển chiều cao nhiều hơn và nhanh hơn để khi trưởng thành con sẽ cao hơn. Vì bố mẹ con không cao lắm. Và bố mẹ luôn muốn con cao hơn. Nhảy dây có thể giúp con cao hơn không?”
Thì tôi sẽ trả lời cháu:
“Chắc chắn rồi! Phát triển chiều cao nhanh hơn chỉ là một trong những điều kỳ diệu mà nhảy dây có thể mang đến cho con. Còn nhiều điều tuyệt vời nữa mà con sẽ nhận được cùng với một chiều cao mà cả con và bố mẹ đều sẽ hài lòng”
Và nếu con của bạn có chiều cao không tốt, nhưng con lại thích chơi bóng rổ và bóng chuyền. Thì khả năng cao là lòng tự tôn của cháu bé sẽ bị bầm dập nghiêm trọng khi chơi cùng các bạn có chiều cao vượt trội mình. Vì chiều cao là một yếu tố quyết định trong những môn thể thao này. Đó có thể nói là đặc tính phân biệt đối xử của những môn thể thao chỉ dành cho người cao này. Không có chỗ cho những người có chiều cao trung bình và thấp.
Trong nhảy dây thì khác, chiều cao của con bạn chẳng ảnh hưởng gì đến thành tích khi luyện tập và thi đua nhảy dây. Mọi người đều bình đẳng trong môn thể thao này. Để tôi nói cho bạn biết rằng, ngay cả những cháu bé không may chỉ còn 1 chân hoặc không có cả đôi chân thì cũng có thể chơi nhảy dây để tăng cường sức khỏe và vẫn vui như thường. Bởi vậy đây là một môn thể thao mang tính nhân văn hàng đầu.
Tại sao bóng chuyền và bóng rổ lại chỉ dành cho người cao
Đơn giản lắm, đây là hai môn thể thao có tính chất đối kháng và có tiêu chuẩn chung trên toàn thế giới. Nó có đặc điểm là việc ghi điểm phụ thuộc vào một vật được treo trên cao. Đó là rổ với bóng rổ và là lưới với bóng chuyền. Nếu hai vật này được đặt quá thấp để ai cũng có thể chơi. Thì những người chơi ở các quốc gia có chiều cao trung bình cao sẽ bắt nạt người chơi ở các quốc gia có chiều cao thấp hơn.
Vì thế lưới và rổ đều cần phải để đủ cao để có thể làm khó ngay cả những người phương tây cao nhất. Và vì thế nên mức khó cho những dân tộc ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á còn trở nên cao hơn nữa. Chính vì thế, ngay cả ở phương Tây, hai môn thể thao này cũng không dành cho tất cả mọi người. Nhưng họ có thể tìm được nhiều người chơi đáp ứng được yêu cầu chiều cao. Vì tỉ lệ người cao ở đó nhiều hơn ở Việt Nam rất nhiều. Còn ở Việt Nam thì nó chỉ dành cho số ít người cao vượt trội so với cả nước. Số lượng này thực sự rất ít ở Việt Nam. Vì thế có thể nói rằng hai môn thể thao này là sự phân biệt đối xử với những người thấp và trung bình.
Bây giờ thì bạn đã hiểu tại sao gần như tất cả các VĐV bóng chuyền và bóng rổ lại cao một cách “kỳ lạ” như vậy rồi chứ?!
Vì thế, thực chất thì bóng chuyền và bóng rổ là môn thể thao dành cho người cao chứ không phải là môn thể thao dùng để phát triển chiều cao.
Nếu bạn còn chưa tin, bạn hãy đọc thêm bài viết so sánh về tác dụng phát triển chiều cao của hai môn này với nhảy dây. Để hiểu hơn tại sao nhảy dây lại là môn thể thao dùng để phát triển chiều cao.
Kết luận
Có những hiểu lầm tồn tại trong xã hội con người hàng trăm hàng nghìn năm như một sự thật hiển nhiên. Như việc trái đất là trung tâm của vũ trụ vậy. Cho đến khi có người nào đó đặt câu hỏi thách thức “sự thật” đó và hóa ra đó là một hiểu lầm.
Với chỉ vài câu hỏi đơn giản ở trên, chúng ta đã thấy được bản chất giúp phát triển chiều cao của bóng chuyền và bóng rổ cũng chỉ là một sự hiểu lầm.
Có những môn thể thao hoặc phương pháp khác hiệu quả hơn rất nhiều để phát triển chiều cao cho trẻ em. Còn hãy chỉ chơi bóng chuyền và bóng rổ vì các con yêu thích những điều thú vị của nó thôi nhé. Còn để phát triển chiều cao thì nhảy dây phát triển chiều cao sẽ là một lựa chọn hiệu quả hơn rất nhiều bóng chuyền và bóng rổ. Dành cho tất cả mọi trẻ em Việt Nam mình.
Chúc cho các con của bạn lớn lên sẽ có chiều cao như mong ước của bạn và các cháu!
Đỗ Mạnh Tráng
HLV nhảy dây
Chứng chỉ HLV nhảy dây tại học viện nhảy dây Mỹ
